| wartości samorządu (3) | wolność, partycypacja, efektywność |
| dlaczego potrzebujemy samorządu: koncepcje (2) | naturalna, funkcjonalna |
| dekoncentracja | przekazywanie zadań terenowym jednostkom adm rządowej |
| decentralizacja | przekazywanie zadań jednostkom st, wiąże się ze wzrostem swobody decyzji |
| decentralizacja- typy (2) | niesymetryczna, symetryczna |
| ustrój federalny | niektóre kwestie w wyłącznej kompetencji jednostek lokalnych |
| ustrój unitarny | samorząd zależny od woli ustawodawcy |
| kontrole RIO (2) | kompleksowe, wyrywkowe kontrole tematyczne |
| nadzór jst (2) | premier za pośrednictwem wojewody, RIO |
| 5 monopoli | polityczny, jednolitej władzy państwowej, własności państwowej, adm państwowej, finansów pań |
| organ stanowiący gminy | rada gminy |
| organ stanowiący powiatu | rada powiatu |
| organ stanowiący województwa | sejmik województwa |
| organ wykonawczy gminy | wójt/burmistrz/prezydent miasta |
| organ wykonawczy powiatu | zarząd powiatu i starosta |
| organ wykonawczy województwa | zarząd i marszałek województwa |
| okresy samorządowe (4) | 45-74, 74-90, 90-98, od 99 |
| NUTS 1 | duże regiony, 3-7mln, PL- 6-7 |
| NUTS 2 | regiony, 0,8-3mln, PL- w |
| NUTS 3 | podregiony, 150-800tys, PL- 66 (przedtem 45) |
| LAU 1 | PL: powiaty |
| LAU 2 | PL: gminy |
| NUTS 0 | państwa |
| spojrzenie na europeizację (2) | top-down, bottom-up |
| absorpcja (ue) | realizacja własnych celów przy pomocy funduszy UE |
| transformacja (ue) | przejmowanie nowych kierunków/priorytetów promowanych przez UE |
| kierunki wydatków samorządów gminnych (4) | OŚWIATA, opieka społeczna, adm, transport |
| kierunki wydatków samorządów powiatowych | bieżące: oświata, inwestycyjne: transport |
| kierunki wydatków samorządów wojewódzkich | bieżące: transport (dotacje), kultura, inwestycyjne: transport (rozbudowa dróg) |
| zadania jednostek st- typy (3) | własne, zlecone, powierzone |
| finansowanie dóbr publicznych | podatki |
| finansowanie dóbr prywatnych | opłaty za usłgi |
| finansowanie dóbr społecznych | wspomaganie dotacjami |
| finansowanie inwestycji | zadłużenie, dotacje inwestycyjne |
| dochody własne (2) + (2) | PIT+ CIT, bieżące + kapitałowe |
| transfery (2) | dotacje, subwencje |
| RIO: działalność (4) | kontrolna, nadzorcza, opiniodawcza, informacyjno-... |
| typy transferów: przeznaczenie (2) | subwencje, dotacje celowe |
| typy transferów: metoda alokacji: "oparta na wzorze" (2) | ryczałtowe, proporcjonalne |
| podstawowe wymagania wobec systemu transferów (4) | przejrzystość, przewidywalność, minimalizacja wpływu, odporność na manipulacje polityczne |
| wyrównywanie bazy dochodowej (2) | pionowe i poziome |
| województwa: część subwencji ogólnej zastępującej równoważącą | regionalna |
| subwencja oświatowa: najważniejsze czynniki (3) | liczba uczniów, typy szkół, nauczyciele+ich stopnie awansu zawodowego |
| uwarunkowania społeczne wykonywania usług lokalnych (4) | woda+śmieci, transport publiczny, ochrona środowiska, przedszkola |
| BOT | build, operate, transfer |
| formy zadłużenia się samorządów (5) | kredyt komercyjny, kredyt preferencyjny+pożyczka, pożyczka międzyrządowa, leasing, obligacje |
| wykorzystywanie usług prywatnych: model (2) | tradycyjny, rynkowy |
| przyczyny tendencji do urynkowienia usług lokalnych (3) | obciążenia fiskalne, argument produktywności, zmiana systemu wartości |
| leasing (2) | operacyjny, finansowy |
| etapy planowania finansowego (3) | opracowanie planu budżetu, realizacji budżetu, kontrola (audyt) |
| zasady planowania budżetowego (7) | ZUPEŁNOŚĆ, JEDNOŚĆ, UPRZEDNIOŚĆ, jawność, przejrzystość, gospodarność, roczny horyzont |
| LIMIT SPŁATY | ŚREDNIA NADWYŻKI OPERACYJNEJ |
| DŁUG PUBLICZNY | DŁUG SEKTORA SAMORZĄDOWEGO + DŁUG SEKTORA RZĄDOWEGO |
| NADWYŻKA OPERACYJNA | DOCHODY BIEŻĄCE- WYDATKI BIEŻĄCE |
| założenia reform: najpopularniejsze wspomagające reformy (3) | budżet celowi efektywności, zero-base budgeting, budżet zadaniowy |
| kryteria oceny usług (5) | cena, dostęp, jakość, zdolność do rozwoju, wpływ na rozwój zrównoważony |
| historyczne formy wykonywania zadań (2) | gospodarstwo pomocnicze, środki specjalne |
| formy wykonywania zadań (5) | spółka komunalna, jednostka budżetowa, zakład budżetowy, samorządowe instytucje kultury, firma |
| uwarunkowania polityczne: gra 6 aktorów | konsumenci, podatnicy (nie k), dyrektorzy przedsiębiorstw, politycy, rząd, instytucje finansowe |
| usługi społeczne: edukacja, zdrowie, pomoc społeczna | częsty udział sektora non-profit |
| relacje gminy z podmiotami niepublicznymi świadczącymi usługi lokalne (2) | wydawanie pozwoleń+licencji, przekazywanie środków |
| jednostki zarządzające mieszkaniami komunalnymi w miastach npp | jednostka budżetowa, zakład budżetowy, spółka z udziałem gminy, spółka prywatna |
| spadek bezwzględnej liczby gminnych mieszkań (2) | dekapitalizacja+wyburzenie, prywatyzacja(+reprywatyzacja) |
| początkowo najwięcej zakładów budżetowych, następnie | najwięcej spółek gminnych |
| firma prywatna (2) | kontakt(kontrakt) z samorządem, bez kontraktu |
| skąd pieniądze na utrzymywanie mieszkań gminnych (3) | opłaty mieszkańców, wpływy z lokali użytkowych, dopłaty gmin+dodatki mieszkaniowe |
| 4 sposoby pobierania opłat | pogłówne, wg zużytej wody, wg powierzchni nieruchomości, od gospodarstwa domowego |
| opłaty w wybranych dużych miastach (5) | od m2 mieszkania, od zużytej wody, od osoby, od gospodarstwa domowego, mieszane |
| rola samorządu: transport: powiaty | przejazdy międzygminne |
| rola samorządu: transport: województwa | koleje regionalne |
| sposób utylizacji odpadów (3) | składowanie, spalanie, recykling |
| gospodarka odpadami: Włochy | północ: kontrakty, południe: jednostki gminne |
| gospodarka odpadami: WB | głównie prywatne |
| gospodarka odpadami: Niemcy | przekształcanie, ale negatywne konsekwencje |
| gospodarka odpadami: Francja | utylizacja 80% kontrakty, zbieranie 43% firma 42% jednostka 15% spółka |
| przesłanki zróżnicowania opłat (gospodarka odpadami) (3) | koszty, standard usług, strach przed zachęceniem do korzystania |
| obawy (prywatyzacja; gospodarka odpadami np) (4) | monopolizacja rynku, wzrost opłat (bo brak konkurencji), warunki nieelastyczne, różne efekty |
| syntetyczny wskaźnik jakości: przewoźnicy (2) | wiek autobusu, autobusy niskopodłogowe |
| syntetyczny wskaźnik jakości: zarządcy LUB przewoźnicy (3) | rytmiczność kursowania, godziny kursowania, zakres informacji dostępnych dla pasażerów |
| syntetyczny wskaźnik jakości: oraz (2) | certyfikaty ISO+inne, skorygowana cena biletów (PKB per capita) |
| czynniki wpływające na politykę taryfową: funkcja (3) | dochodowa, parametryczna, socjalna |
| modele zarządzania transportem miejskim (3) | deregulacja, regulacja, monopolizacja |
| modele zarządzania transportem miejskim: monopolizacja (2) | zakład budżetowy, spółka |
| NGO: zarejestrowanych (2) | 10,5tys fundacji, 85tys stowarzyszen |
| NGO: obszary działalności (4) | sport+turystyka+rekreacja, edukacja+wychowanie, kultura, usługi socjalne |
| NGO: pozafinansowe formy współpracy (3) | wymiana informacji, konsultowanie decyzji, udział w komisjach/grupach roboczych |
