| Accessio cedit principali | Rzecz przyłączona dzieli los rzeczy głównej |
| Actor sequitur forum rei | Powód idzie za sądem pozwanego |
| Audiatur et altera pars | Niech będzie wysłuchana i druga strona |
| Bis de eadem re agi non potest | Nie można procesować się dwa razy o to samo |
| Cessante ratione legis, cessat lex ipsa | Gdy wygaśnie przyczyna dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa |
| Dura lex, sed lex | Twarde prawo ale prawo |
| ei incumbit probatio qui dicit non qui negat | ciężar dowodu spoczywa na tym kto twierdzi a nie na tym kto przeczy |
| Executio iuris non habet iniuriam | egzekwowanie prawa nie jest bezprawiem |
| Heredis institutio caput et fundamentum totius testamenti est | za początek i koniec całego testamentu uważa się ustanowienie dziedzica |
| Hereditas nihil aliud est, quam successio in universum ius, quod defunctus habuerit | spadkobranie to nic innego jak sukcesja w całości prawa, jakie miał zmarły |
| Hominum causa omne ius constitutum sit | wszelkie prawo ustanawia się ze względu na ludzi |
| Ignorantia iuris nocet, ignorantia facti non nocet | nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi |
| Impossibilium nulla obligatio est | zobowiązanie do (świadczenia) niemożliwego jest zakazane |
| In dubiis benigniora | W sytuacjach dwuznaczych bardziej korzystny |
| In dubio pro reo | w razie wątpliwości na korzyść pozwanego |
| Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia | biegłość w prawie to znajomość rzeczy boskich i ludzkich oraz wiedza o tym co sprawiedliwe i ni |
| Ius civile vigilantibus scriptum est | prawo cywilne tworzone jest dla osób starannych |
| Ius est ars boni et aequi | prawo jest sztuką tego co dobre i słuszne |
| Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi | sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego co się komu należy |
| Iustitias vestras iudicabo | osądzę waszą sprawiedliwość |
| Lex posterior derogat priori | ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą |
| lex retro non agit | prawo nie działa wstecz |
| Male nostro iure uti non debemus | nie powinniśmy źle korzystać z naszego prawa |
| Mater semper certa est, pater vero is est, quem nuptiae demonstrant | matka jest zawsze pewna ojcem jest zaś ten na kogo wskazuje małżeństwo |
| Melior est conditio possidentis | lepsze jest stanowisko tego który posiada |
| Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur | dziecko poczęte uważa się już za narodzone o ile chodzi o jego korzyść |
| Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans | powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany |
| Nemo est iudex in propria causa | nikt nie jest sędzią we własnej sprawie |
| Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse haberet | nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa niż sam posiada |
| Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest | nitk sam nie może umrzeć pozostawiając dziedzica do części spadk, część zaś beztestamentowo |
| Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest | nikt nie może sobie zmienić podstawy posiadania |
| Non omne quod licet honestum est | nie wszystko co dozwolone jest uczciwe |
| Nuptias non concubitus, sed consensus facit | małżeństwo tworzy porozumienie a nie faktyczne pożycie |
| Omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim, ut non subverti posset | wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko kiedy nie można jej podwaï |
| pacta sunt servanda | umów należy dotrzymywać |
| Prior tempore, potior iure | pierwszy w czasie lepszy w prawie |
| Qui tacet consentire videtur | milczenie uważa się za oznakę zgody |
| Quis custodiet ipsos custodes | kto upilnuje samych strażników |
| Quod ab initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere | co od początku jest wadliwe, przez sam upływ nie może być uzdrowione |
| Quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur | co wszystkich podobnie dotyczy, przez wszystkich powinno być zatwierdzone |
| Quod principi placuit, legis habet vigorem | co podoba siÄ™ cesarzowi zyskuje moc prawa |
| Quot generationes, tot gradus | ile urodzeń tyle stopni |
| Reformatio in peius iudici appellato non licet | sędziemy apelacyjnemu nie wolno zmieniać na niekorzyść |
| Salus populi suprema lex esto | dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem |
| Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem | znać prawa nie znaczy trzymać się słów ustaw lecz ich treści i mocy działania |
| Semel heres, semper heres | kto raz został spadkobiercą zostaje nim na zawsze |
| Sensum, non verba spectamus | patrzymy na sens a nie na słowa |
| Sententia ius facit inter partes | wyrok tworzy prawo między stronami |
| Superficies solo cedit | to co znajduje się na powierzchni gruntu staje się jego częścią składową |
| Testamentum ambulatoria est enim voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum | testament zmienną jest bowiem wolą zmarłego aż do kresu życia |
| Testis unus testis nullus | jeden świadek żaden świadek |
| Tres faciunt collegium | trzech tworzy stowarzyszenie |
| Vanae voces populi non sunt audiendae | nie należy dawać posłuchu czczym głosom ludu |
| Venire contra factum proprium nemini licet | nie wolno występować przeciwko temu co wynika z własnych czynów |
| Vim vi repellere licet | siłę wolno odeprzeć siłą |
| Vis maior, cui humana infirmitas resistere non potest | siła wyższa której słabość ludzka nie jest w stanie się oprzeć |
| Volenti non fit iniuria | chcÄ…cemu nie dzieje siÄ™ krzywda |